تبليغاتX

دانلود فیلم
دانلود آهنگ جدید
دانلود آهنگ جدید
عکس بازیگران
دانلود سخنرانی رائفی پور
دانلود کلیپ خنده دار
مدل لباس
jaha-arisfa
بهداشت

تأثير شعاير ديني بر بهداشت رواني جوانان (2)
تحكيم مباني خانواده و بالابردن فرهنگ آن
 
راه ديگر تأمين سلامت رواني براي انسان ها، تأمين محيطي گرم و عاطفي براي برآورده كرده نيازهاي گوناگون رواني و جسماني است. خانوادة هسته‌اي، از ديدگاه اسلام مناسب ترين مجموعه‌اي است كه مي‌تواند چنين محيطي را فراهم آورد. از ديدگاه اسلام، خانواده گرامي ترين نهادي است كه خداوند بر آن صحه گذاشته است. پيامبر اكرم(ص) فرمود:
«ما بني في الاسلام بناء احب الله عزوجل واعزّ من التزويج»؛ در اسلام هيچ بنايي ساخته نشده است كه نزد خداوند، مطلوب تر و گرامي تر از ازدواج باشد.

بهسازي محيط
 
يكي ديگر از راه هاي تأمين سلامت رواني، بهسازي محيط اجتماعي براي رسيدن به چنين هدفي است. اگر اجتماع محل عرضه انواع محرك هاي نفساني باشد و روابط اجتماعي بر اين اساس استوار شود، مدارهاي سازمان رواني انسان ها، بيشتر براي برآورده كردن خواسته هاي نفس به كار مي‌‌افتد و سرانجام، جامعه مجموعه‌اي مي‌شود از تحريك ها و برآورده سازي خواهش نفساني كه به دليل امكان ناپذير بودن برآورده سازي نيازهايي كه جامعه به وجود آوررده است، بسياري از فرايندهاي رواني، مختل شده و سرانجام، ناهنجاري و بيماري افزايش مي‌يابد بدون شك، تحريكات نفساني بسيار ساده تر از برآورده كردن نيازي است كه در پي آن به وجود مي‌آيد.(1)
توجه به ساير ابعاد اجتماعي نيز از لحاظ سالم سازي محيط اجتماعي، اهميت بسزايي دارد. تصحيح روابط متقابل اجتماعي، اصلاح ذات بين، رعايت حقوق فردي و اجتماعي انسان ها، احترام متقابل، پسنديدن براي ديگران آنچه را كه براي خود مي‌پسنديم، و بسياري از حقايق ديگر، از ضرورت هاي ايجاد زمينه براي حفظ سلامت رواني است.
تخلية جامعه از خواهش هاي نفساني و غني سازي آن به آداب اخلاقي و اجتماعي، نمي‌تواند محرك هاي مزاحم و بيماري زا را به پايين ترين حد ممكن برساند. در روان شناسي، بدون توجه به اين نكات نمي‌توان دربارة سلامت رواني سخن گفت.

پيامدهاي رفتارمذهبي
 
كرونوبيولوژي(2) يا زيست شناسي زمان، دانشي است كه به پديده هاي زيستي و تغييرات آنها متناسب با زمان (شب، روز، ماه وسال) مي‌پردازد. اين دانش در رابطه با تغييرات زيستي و ارتباط آن با زمان است. در خصوص شعاير، يكي از متغيرها اين است كه اين شعاير بايد در زمان خاصي انجام گيرند؛ براي نمونه، نماز داراي اوقات برگزاري مشخصي است. امروزه مشخص شده است كه ترشح بسياري از هورمون ها، دوره‌اي و متناوب است؛ يعني براي مثال، در طول يك شبانه روز، به صورت يكنواخت ترشح نمي‌شوند؛ بلكه بعضي از هورمون ها بيشتر در ساعت هاي اولية شب و در نيمه شب، و برخي نيز در فاصلة بين طلوع فجر و طلوع خورشيد صبحگاهي ترشح مي‌شوند.(3)
باپيشرفت علم مشخص شده است كه استراحت و خواب در ساعت هاي اولية تاريكي پس از وقت نماز عشا، در مقايسه با ساعت هاي پاياني شب، براي تقويت قواي جسماني و روحي، وترميم و بازسازي در بدن «انابوليسم»(4 )بسيار مؤثر است. در اين ساعت ها هورمون رشد(5) در خون، به بالاترين ميزان مي‌رسد. سفارش اسلام به خواب اول شب و بيداري ساعات پاياني شب و تأكيد بر بيدار ماندن به هنگام بين الطلوعين – فاصلة بين طلوع سپيدة صبح و طلوع خورشيد كه زمان عبادت و هم زمان مقارن با افزايش هورمون هاي استرس زا كورتيزول،(6) آدرنالين(7) و گلوكو كورتيكوئيدها (8) است يك توصيه و راهبرد بسيار مفيد براي سلامت جسمي – رواني است (9)
شواهد و مشاهدات علمي نشان داده است كه انسان در تمام ساعات شبانه روز انسان داراي ساعت هاي زيستي يا نظم طبيعي است. در صورتي كه روال زندگي و برنامة كاري، باهم هماهنگ باشند، حفاظت، سلامتي و طول زندگي انسان افزايش مي‌يابد. ساعات نماز نيز براساس همين نظم زيستي است. «خداوند را پيش از طلوع خورشيد وغروب آن، و ساعاتي از شب تاريك و روز روشن، ستايش كن و تسبيح بگو». (طه: 130)
صبح با صداي الله اكبر بيدار شدن و روز با نماز فجر آغاز كردن، به انسان احساس سرزندگي نشاط و آمادگي براي فعاليت مي‌دهد.زود بيداري صبحگاهي و احساس غمگيني در غروب، كه در بيماري افسردگي شايع است، با برپايي نماز
فجر و مغرب، به شخص افسرده در اين زمان ها، اطمينان قلب و احساس بهبودي مي‌بخشد.
گروهي از روان پزشكان دانشكدة علوم پزشكي علامه اقبال لا هوري در پاكستان، در سال 1985 م به اين نتيجه رسيده‌اند كه درمان افسردگي با نماز و تهجد، نافله و ذكر آيات قرآني، در گروه مطالعه تا 78./. درصد مؤثر بوده است؛ در مقابل، در گروه شاهد كه شب بيدار بودند، پانزده درصد بهبودي نشان داده‌اند. تحقيق دكتر محمد اظهر از مالزي نيز نتايج مشابهي را نشان داده است. همچنين، روان پزشكان در اين امر همگي معتقدند كه مرگ و مير كساني كه تعداد نزديكان آنان محدود بوده، تا سه برابر، بيش از كساني است كه با دوستان خود در تماس مستمر و هميشگي بوده ند.
طبق بررسي هاي حسين اكبر (1377)، نماز جماعت و رفتن به مسجد، امكان تماس مستمر با افراد هم عقيده و روابط اجتماعي را فراهم مي‌كند. خاتوني (1376) دريافته است كه شنيدن آواي قرآن باعث كاهش اضطراب بيماران قلبي مي‌شود. همچنين، رمضاني (1380) در بررسي وضعيت رواني و مذهبي افراد مبتلا به ويروس ايدز دريافت كه در طول مدت مطالعة باورهاي ديني و اعتقادي افراد، هم گام با آن، سير بيماري دست خوش تغيير شده است؛ بنابراين، نتيجه مي‌گيرد كه با استفاده از درمان هاي روان شناختي همراه با شيوه هاي مبتني بر اعتقادات و باورهاي مذهبي، دردهاي روحي و رواني به طور مؤثرتري در افراد مبتلا، كاهش يافته و زمينة پيشگيري از گسترش و انتقال ويروس به ساير افراد، در آنها تقويت مي‌شود.(10)
در مطالعه موسوي و همكاران (1380) دربارة حضور در اجتماعات مذهبي، و ارتباط آن با بيماري حاد قلبي، مشخص شد كه در مجموع، حضور نيافتن در مراسم و گردهمايي هاي مذهبي مورد مطالعه، بيش از 32./. درصد از بيماران حاد
قلبي در شش ماه پيش از ابتلا را تشكيل مي‌دادند. در حالي كه اين رقم در گروه كنترل كمتر از سيزده درصد بود. جيمز و مانويل جي (11) (1993) نشان داده‌اند كه تمرين هاي مذهبي و نيايش، موجب دروني شدن ايمان مذهبي و ارتقاي وضعيت دواني بازماندگان از جنگ ويتنام شده است. (12)
در دوران نو جواني، يكي از اثرات بسيار روشن مسائل فرهنگي بررفتار جنسي نوجوانان، مداخلات مذهبي است. نوجواناني كه در مراسم مختلف مذهبي حضور جدي دارند، ارزش هاي مذهبي را جزء مهمي از زندگي خود درنظر مي‌گيرند و كمتر به فعاليت هاي جنسي زود هنگام مي‌پردازند. اين يافته ها، در خصوص نوجوانان مذاهب مختلف كاتوليك، پروتستان و يهود، كاربرد يكساني دارد.
در پژوهش هالپرن (13) و همكاران (1994)، ترشح هورمون تستوسترون و رابطة آن با دين داري، برروي صد پسر نوجوان بررسي شد. هدف آنها كنترل فعاليت جنسي بود. اين افراد دريافتند كه پرداختن به امور مذهبي و فعاليت هاي ديني، در ترشح هورمون جنسي تستوسترون نقش بسزايي دارد. زماني كه نوجوان به امور ديني سرگرم مي‌شود، يا به مقدمات و اصول ديني توجه مي‌كند، نگرش جنسي او منفي شده و رفتار جنسي‌اش كاهش مي‌يابد؛ زيرا هنگام پرداختن به امور ديني، هورمون تستوسترون كمتر ترشح مي‌شود و چون كه اين هورمون كم ترشح مي‌شود، فعاليت جنسي نيز كاهش مي‌يابد.
اثرات مداخلات مذهبي در كاهش اضطراب و تحمل فشارهاي رواني پس از بهبودي مشكلات روان شناختي مورد بررسي شده است. همچنين، ارتباط بين مذهبي بودن و اضطراب و ناراحتي هاي رواني، در مطالعات همه گير شناسي مورد بررسي قرار گرفته است. براي نمونه، نتايج دو بررسي نشان داد، اضطراب و ناراحتي هاي رواني افرادي كه به اعتقادات مذهبي پايبند بودند، بسيار كمتر از كساني بود كه به اين اعتقادات پايبند نبودند.(14)
درمطالعات مختلف، از جمله پژوهش جليلوند (1378) دربارة بررسي تأثير نماز بر اضطراب دانش آموزان دبيرستاني شهر تهران، مشاهده شد كه آن دسته از دانش آموزاني كه نماز مي‌خوانند و مفيد به تكاليف مذهبي اند از اضطراب كمتري رنج مي‌برند.(15)
در پژوهش خلخالي (1380) با عنوان مقايسة نيم رخ رواين افراد با گرايش مذهبي بالا و پايين در شهرستان تنكابن، مشخص شد كه دانشجوياني كه اعتقادات مذهبي بيشتري داشتند كمتر به اختلالات رواني در آيتم هاي مربوط به آزمون(MMPI (16 مبتلا بوده‌اند.

چگونگي اثرات مذهب و شعاير ديني و مذهبي بر روان و جسم
 
پرسش اين است كه شعاير ديني و مذهبي به چه علت و با چه راه كارهايي مي‌توانند بر روان و جسم انسان تأثيرهاي مثبتي داشته باشند؟
عوامل فرهنگي و اجتماعي، از طريق مكانيسم كورتيكو و جتايتو (17) (قشري – نباتي) باعث تغيير فيزيولوژيكي مي‌شوند. بدين معنا كه محرك هاي محيطي، خواندن نماز، ذكر و.... از راه مراكز قشري مغز و ارتباط متقابل آنها با مراكز غدد تالاموس (18) وهيپوتالاموس، (19) مفهوم و رنگ عاطفي پيدا مي‌كنند. (20)
از سوي ديگر، اين مراكز با غدة هيپوفيز (21) در ارتباط ‌اند و هپيوفيز فعاليت غده هاي ديگر، از جمله غدد تيروييد و فوق كليوي را تنظيم مي‌كند. بدين صورت، يك امر محيطي و اجتماعي از طريق مكانيسم كورتيكو و جتايتو، در يك پديدة فيزيولوژيك اثر مي‌گذارد. اين بدين معناست كه تحريك هيپوفيز توسط هيپوتالاموس و آن هم با تأثير گذاشتن بر از قشر مغز و ترشح هورمون هاي استرس زا باعث مي‌شود كه فرد در برابر فشارهاي رواني مقاومت نشان دهد. همين فرآيند با تأثير گذاشتن بر غدة تيروييد و غدد ديگر، باعث افزايش سوخت وساز بدن، و افزايش انرژي جسمي و رواني مي‌گردد. (22)
حتي در بررسي هاي انجام شده، مشخص شده است كه دعا، نيايش و ديگر شعاير ديني و انواع مديتيشن ها، با استفاده از راه كار كورتيكو و جتايتو بر روي سلول هاي دفاعي بدن، همچون پادتن ها اثر گذاشته و مقاومت بدن را در برابر بيماري هاي جسمي مزمن، مانند سرطان، و بيماري رواني مزمن، همچون اسكيزوفرني افزايش مي‌دهد.
برگين (23) (1991) معتقد است كه انديشة مذهبي، به دلايل زير، تأثيرات مثبت و پيامدهاي مناسب بر وضعيت روان شناختي افراد دارد:
1.مذهب معنايي براي زندگي فراهم مي‌سازد (چيزي كه بتوان براي آن زيست و براي آن مرد)؛
2. اميد و خوش بيني را فراهم مي‌آورد؛
3. به افراد مذهبي، احساس كنترل توسط خداوند را مي‌دهد كه احساس عدم كنترل شخص را جبران مي‌كند؛
4. راه و روش زندگي بهتر را براي فرد فراهم مي‌آورد؛
5. هنجارهاي مثبت اجتماعي ايجاد مي‌كند كه خود، حمايت هاي اجتماعي را برمي‌انگيزند.
از سوي ديگر، راه كارهاي موجود در شعاير ديني و مذهبي، همچون آرام سازي و تخلية هيجاني، از راه كارهايي هستند كه باعث آرامش و كاهش دردهاي جسمي و رواني مي‌شوند.
1. آرام سازي: همان گونه كه ذكر شد، آرام سازي ديني اساساً شيوه‌اي مطلوب براي كاهش دردهاي بشري است. يكي از مصاديق ايجادكنندة آرامش در فرهنگ اسلامي، نماز است. در احاديث و روايات فراواني، مسئله دست يابي به آرامش به وسيلة نماز، در سيرة ائمه و معصومين (ع) آورده شده است؛ براي مثال، داستان بيرون كشيدن تير از پاي حضرت علي (ع) هنگام نماز يا زماني كه پيامبر اكرم(ص) هنگام نماز به بلال مي‌فرموند: اي بلال، ما را به آرامش برسان، مواردي از مسئله آرام سازي هستند.
همچنين، در احوال بزرگاني چون شيخ الرئيس ابوعلي سينا آمده است كه هر گاه در حل مسئله‌اي فرومي‌ماند، دو ركعت نماز به جاي مي‌آورد. نماز از جمله عبادتي است كه در ايجاد حالتي از آرام سازي كامل، آرامش روان و آسودگي عقل در انسان نقش اساسي دارد.
حالت آرام سازي، آرامش روان و آسودگي ناشي از نماز، از نظر روان شناسان، داراي اهميت است؛ افزون براين، مؤمن پس از نماز، به دعا و نيايش به درگاه باري تعالي (تعقيبات نماز) مي پردازد که اين، خود به تداوم آرامش رواني براي مدتي پس از نماز كمك مي‌كند.(24)
2. تخلية هيجاني: يكي از جنبه هاي ارزنده و مهم نهادهاي مذهبي، وابستگي و دل بستگي روحاني شديدي است كه يك مذهب به پايه هاي اصول اعتقادي آن دارد؛ به گونه‌اي كه خالصانه و آگاهانه به آن عشق ورزيده، دستورهاي آن را تعبداً اجرا مي‌كند. يكي از مصاديق اين عشق و اعتقاد را مي‌توان در زيارتگاه ها و قبور ائمه (ع) و امام زاده ها، همچون مشهد مقدس ديد. در اين مكان مقدس، همه ساله زائران بسيار زيادي اعم از پيرو جوان سر از پا نشناخته و نيازمند و معتقد، خالص، سرشمار از هيجان ها و احساسات مذهبي، گرد حرم مطهر تجمع مي‌كنند و بجز دعاهايي كه به صورت گروهي يا فردي خوانده مي‌شوند، بيشتر زائران، محكم به ضريح چسبيده، آن را مي‌بوسند و در آغوش مي‌كشند و امام را با تمام آرزوها و غصه هاي خود مورد خطاب قرار مي‌دهند و به ياري مي‌طلبند.
اثرات رواني بر قراري چنين ارتباطي با امام (ع) موضوعي واقعي است و اين تجربه، اغلب با علاقه، وفاداري و خلوص نيت فرد ارتباط دارد. بديهي است كه از نظر مذهب شيعه، غير از برداشت هاي بالا، نكات و اهداف عميق تري نيز در زيارات عتبات متبركه نهفته است.(25)
در فرايند زيارت و در آغوش كشيدن ضريح، راه كار كورتيكو و جتايتو بكار مي‌افتد و همان اثرات فيزيولوژيكي دعا و نيايش، يعني افزايش سلول هاي دفاعي بدن و افزايش فعاليت غدد مختلف بدن، ايجاد مي‌كند.

نتيجه گيري
 
در اين بررسي اجمالي تلاش شده است تا با مروري كوتاه، مباني نظري و تحقيقي موجود، دربارة تأثير شعاير ديني (دعا، نيايش، زيارت و...) بر بهداشت رواني بررسي شود:
1. عقيده براين است كه يكي از راه هاي اساسي و پر اهميت كه بشر مي‌تواند به كمك آن از ابتلا به بيماري هاي جسمي، رواني و اجتماعي پيشگيري كند، دعا، نيايش و نماز به بارگاه حق تعالي است. با كمك گرفتن از دين، نماز و نيايش، انسان به منبع بي پايان قدرت الهي وابسته شده و احساس اعتماد به نفس كرده، آغاز به فعاليت مي‌كند و هر گز نا اميدي را به خود راه نمي‌دهد.
2.همة فعاليت هاي بدن تحت تأثير دو سيستم عصبي و هورموني قرار دارد. هر گونه اطلاعات واردشده به سيستم عصبي، نخست در بخش هاي مختلف مغز تجزيه و تحليل قرار مي‌شوند و براساس نوع اطلاعات، واكنش هاي متفاوتي به آنها داده مي‌شود كه اين اثرات، يا از طريق راه هاي عصبي و ياهورمون هاي ترشح شده از غدد انجام مي‌گيرند.
3. سيستم قشري – نباتي يك سيستم مغزي است كه از طريق آن، مي‌توان تأثيرات مطلوب شعاير ديني را تبيين كرد. توسل به امامان، دعا، نماز، و زيارت،ابتدا توسط قشر مغز دريافت مي‌شوند و با توجه نيت و قصد نيروبخشي و افزايش توانايي، اين اطلاعات در سيستم عصبي تجزيه و تحليل مي‌گردند و به سيستم ايمني و غدد دستورصادر مي‌شود كه در برابر فشار رواني يا بيماري مقاومت نشان دهد. سلول هاي دفاعي بدن، از سيستم هاي مختلف ترشح مي‌شوند وهريك از آنها، فعاليت خود را در اعضاي مختلف انجام مي‌دهند؛
4. با توجه به بررسي هاي انجام شده در مسائل ديني و علمي، مي‌توان گفت كه براي انجام پژوهش هاي ديني و علمي، مي‌توان پيش فرض هاي لازم را از احاديث، روايات و آيات قرآني برگرفت و براساس آنها، فرضيه هاي علمي تدوين و سپس به مرحلة آزمايش گذشته شوند؛ بنابراين، مي‌توان براساس پيش فرض هاي ديني، علمي را بنا نهاد؛ چراكه در دين، در زمينة تأثيرات مثبت و مضر بسياري از يافته هاي نوين علمي، مطالبي نهفته بود كه با پيشرفت علم و فنّاوري، بيشتر آنها تأييد شده‌اند.

پي نوشت ها :
 

1. زهره خسروي، بررسي تأثير نماز بر اختلالات رواني نوجوانان، ص49.
2.Chronobiology.
3. سيد علي احمدي بحري، «نقش ايمان و اعتقاد مذهبي در درمان بيماري‌ها و معرفي 3 مورد»، انديشه و رفتار، ش4، ص11-10.
4.Anabolism.
5.Somatothorop.
6.Cortisol
7. Adrenalin
8. Glocorticoeids
9.سيد علي احمدي بحري، «نقش ايمان و اعتقاد مذهبي در درمان بيماري‌ها و معرفي 3 مورد»، انديشه و رفتار، ش4، ص11-10.
10. منظر حسين اكبر، تأثير مثبت نماز بر روان و جسم، ص8.
11. James and mamoel J.
12. زهره خسروي، بررسي تأثير نماز بر اختلالات رواني نوجوانان، ص48.
13. Hallpern
14. عليرضا خاتوني، «بررسي تاثير آواي قرآن كريم بر ميزان اضطراب بيماران بستري در بخش مراقبت‌هاي ويژه قلبي پزشكي ايران، دانشكده پرستاري و مامايي، ص21.
15. محمد امين جليلوند، بررسي رابطه نماز با اضطراب، ص 21-20.
16.Minnesota Multiphasic personality Inventory (MMPI)
17. Corticovegetative.
18.Thalamus
19. Hypothalamus
20. شهنام ابوالقاسمي، رابطه بين اضطراب و T.M، ص18.
21.Hypophysis
22. شهنام ابوالقاسمي، رابطه بين اضطراب و T.M، ص19.
23.Bergin
24. ايرج شاكري‌نيا، دين نياز ديروز ، امروز و فرداي انسان، ص24.
25. جعفر بلهري، نيروي شفا بخش ايمان»، روان شناسي، ش13، ص17.
 
منابع
- ابوالقاسمي، شهنام، «رابطه بين اضراب و T.M ». مقاله ارائه شده در همايش داخلي بهداشت رواني، دانشگاه آزاد اسلامي واحد تنكابن، 1378، ص 12- 18.
-احمدي بحري، سيدعلي، «نقش ايمان و اعتقاد مذهبي در درمان بيماري ها و معرفي 3 مورد»، انديشه ورفتار، ش 4، آبان 1375، ص 23- 27.
-احمدي، علي اصغر، روان شناسي شخصيت از ديدگاه اسلامي، تهران، مؤسسه انتشارت اميركبير، 1368.
- آل ياسين، سيدعلي، «نقش مذهب در حفظ سلامت روان». ماهنامه پيوند، ش 174، آذر، 1373، ص 242 و 284
- بلهري، جعفر، «نيروي شفا بخش ايمان». روان شناسي، مركز روان پزشكي رازي، ش 13، ارديبهشت، 1365، ص 84- 92.
- جليلوند، محمد امين، «بررسي رابطه نماز با اضطراب». دانشگاه آزاد اسلامي. ش 8، تير، 1378، ص 46 – 49.
- جيمز، ويليام، دين و روان، ترجمة قائني. تهران، آموزش انقلاب اسلامي، 1372.
- حسين اكبر، منظر، «تأثير مثبت نماز بر روان و جسم». مقاله ارائه شده در سومين همايش استاني نماز. دانشگاه علوم پزشكي گيلان، اريبهشت، 1377.
- خاتوني، عليرضا، بررسي تأثيرآواي قرآن كريم بر ميزان اضطراب بيماران بستري در بخش مراقبت هاي ويژه قلبي پزشكي ايران، تهران دانشكده پرستاري و مامايي علوم پزشكي ايران، 1376.
- خسروي، زهره، «بررسي تأثير نمازبر اختلالات رواني نوجوانان». دانشگاه آزاد اسلامي، ش 8 ، شهريور، 1378، ص 19-26.
- خلخالي، علي، «مقايسه نيمرخ رواني افراد با گرايش مذهبي بالا و پايين». مقاله ارائه شده درسلسله همايش هاي علمي – كاربردي جوان، دين افسردگي، دانشگاه آزاد اسلامي واحد تنكابن، 1378.
- رمضاني، حميدرضا، «بررسي وضعيت رواني و مذهبي افراد داراي HIV»، مقاله ارائه شده در اولين همايش بين‌المللي نقش دين در بهداشت روان، دانشگاه علوم پزشكي ايران، 1380
- شاكري نيا، ايرج، «تأثير نماز بربهداشت رواني»، مقاله ارائه شده در سومين همايش استاني نماز، دانشگاه علوم پزشكي گيلان، 1377.
- شاكري نيا، ايرج «دين نياز ديروز، امروز و فرداي انسان»، مقاله ارائه شده در همايش دين ودنيا از منظر امام علي (ع)، دانشگاه علوم پزشكي اصفهان، 1379.
- شاكري نيا، عبدالله، «آرامش واطمينان قلبي، دست آورد ارزشمند شعاير ديني و تأثير آن بر بهداشت روان» علوم تربيتي و روان‌شناسي، ج3، ش2، مهر، 1380، ص 31- 36.
- شاملو، سعيد، بهداشت رواني، تهران، رشد، 1385.
- غباري، باقر، «باورهاي مذهبي و اثرات آنها بر بهداشت روان»، انديشه و رفتار، ش 4، آذر 1374، 17- 22.
- گيدنز، آنتوني، جامعه‌شناسي، ترجمة صبوري، تهران ني، 1373.
- ميلاني‌فر، بهروز، بهداشت رواني، تهران، قومس، 1372.
- مطهري، مرتضي، طهارت روح، تهران، ستاد اقامه نماز، 1375.
- نجم عراقي، لعيا، «مطالعه تجربي دعاي معنوي به عنوان روش الحاقي به روان درماني»، روان‌شناسي و دين، ش 1، آبان، 1379، 26- 31.
اسلام و پژوهش هاي تريبيتي ش 3

بازديد : 190 مرتبه
تاريخ : چهارشنبه 24 اسفند 1390
روان شناسی و بهداشت روان جوان
شورجوانی، ازدواج جوانان
مقالات روانشناسی
پرورش اعتماد به نفس و عزت نفس
پزشکی و سلامت/ زایمان و بارداری
روان شناسي كودك و نوجوان
اضطراب
اضطراب
اضطراب
وسواس در نوجوانی
وسواس در نوجوانی
انواع اختلالات اضطرابی
انواع اختلالات اضطرابی
اضطراب چیست
اضطراب چیست
حسادت چيست؟
حسادت چيست؟
اضطراب
اضطراب
اختلالات رفتاری کودکان
اختلالات رفتاری کودکان
ترسهای واهی
ترسهای واهی
اختلالات اضطرابی
اختلالات اضطرابی
اختلالات اضطرابی
اختلال اضطراب جدایى
اختلال اضطراب جدایى
اضطراب
اضطراب
اضطراب صحبت کردن در برابر جمع
اضطراب صحبت کردن در برابر جمع
آشنایی با «PHOBIA» یا ترس غیر منطقی (وحشت!)
آشنایی با «PHOBIA» یا ترس غیر منطقی (وحشت!)
آشنایی با «PHOBIA» یا ترس غیر منطقی (وحشت!)
ايمان و اضطراب
وسواس
وسواس
عصر ما را عصر اضطراب نام داده اند. زیرا در تمام شئ
عصر ما را عصر اضطراب نام داده اند. زیرا در تمام شئ
استرس :
استرس :
استرس
استرس
استرس
استرس حالتی است که شما در واکنش به فشار دنیای بیرو
بهداشت روانی)
فشار رواني چيست؟
ترس‌ مرضي‌
ترس در کودکان
استرس حالتی است که شما در واکنش به فشار دنیای بیرو
روشهاي كاهش استرس
راههاي غلبه بر استرس
چگونه بر استرس غلبه کنيم
مقابله با عوامل تنش‏زا
فشار رواني يا استرس
فشار رواني يا استرس
فشار رواني چيست و منشا آن چه مي باشد ؟
فشار رواني چيست و منشا آن چه مي باشد ؟
فشار رواني چيست و منشا آن چه مي باشد ؟
غلبه بر ترس
راه مقابله با استرس چيست؟
راه مقابله با استرس چيست؟
از بيش فعالي تا اوتيسم
اختلالات نافذرشد(2)
اختلالات نافذرشد(2)
اختلالات نافذرشد(2)
دانش آموزان و کودکان مبتلا به اتیسم
آستیگماتیسم
آستیگماتیسم
آتیسم معضلی میباشد که در بچگی اتفاق می افتد و شخص
آتیسم معضلی میباشد که در بچگی اتفاق می افتد و شخص
آتیسم معضلی میباشد که در بچگی اتفاق می افتد و شخص
درخودماندگی (اوتیسم) چیست؟
درخودماندگی (اوتیسم) چیست؟
درخودماندگی (اوتیسم) چیست؟
اتيسم چيست ؟
اتيسم چيست ؟
کلاس درس
کلاس درس
سیندروم اسپرگر: معنا آن برای ما چیست
سیندروم اسپرگر: معنا آن برای ما چیست
سیندروم اسپرگر: معنا آن برای ما چیست
سیندروم اسپرگر: معنا آن برای ما چیست
مغز افراد اتيستيك نورونهاي كمتري براي پردازش احساس
مغز افراد اتيستيك نورونهاي كمتري براي پردازش احساس
مغز افراد اتيستيك نورونهاي كمتري براي پردازش احساس
مروري بر كاربرد درماني و اثرات جانبي سرترالين در ك
مرکز ساماندهی درمان و توانبخشی اختلالات اتيستيک
مرکز ساماندهی درمان و توانبخشی اختلالات اتيستيک
مرکز ساماندهی درمان و توانبخشی اختلالات اتيستيک
مرکز ساماندهی درمان و توانبخشی اختلالات اتيستيک
ناتواني رشدي
ناتواني رشدي
مقاله مروری- سندرم رت
مقاله مروری- سندرم رت
مقاله ای درباره اوتیسم
مقاله ای درباره اوتیسم
مقاله ای درباره اوتیسم
مقاله ای درباره اوتیسم
نگاهي گذرا بر تاريخچه ی اُتيسم
نگاهي گذرا بر تاريخچه ی اُتيسم
نگاهي گذرا بر تاريخچه ی اُتيسم
نقش تغذيه
مختصری در مورد رفتارهایی که بر اساس هنجارها ، آداب
مختصری در مورد رفتارهایی که بر اساس هنجارها ، آداب
آیا تلفن‌همراه مانع تحصیل دانش‌آموزان می‌شود؟
آسیب های روان شناختی اینترنت
تلفن‌همراه را از خودت دور كن
اهمیت مشاوره در حل معضلا ت دانش آموزان ، رنگ کلاس
اهمیت مشاوره در حل معضلا ت دانش آموزان ، رنگ کلاس
پيشنهاداتي در رابطه با پيشگيري استفاده از محتويات
پيشنهاداتي در رابطه با پيشگيري استفاده از محتويات
ازدواج اینترنتی و سایتهای همسریابی و دوستیابی ،مرا
ازدواج اينترنتي
ازدواج اينترنتي
ازدواج اینترنتی دارای مشکلات بسیاری است می توانید
كسب اطلاعات و شناسايي پسران جهت ازدواج اينترنتي (
كسب اطلاعات و شناسايي پسران جهت ازدواج اينترنتي (
كسب اطلاعات و شناسايي پسران جهت ازدواج اينترنتي (
كسب اطلاعات و شناسايي پسران جهت ازدواج اينترنتي (
نگاهی به علل افزایش آسیب‌های اجتماعی میان نوجوانان
برخی جرائم تلفن همراه ، اس ام اس ، بلوتوث و وسایل
مد گرایی جوانان ،به روز بودن، خودنمایی
هویت جوانان ما
دلا‌يل مدگرايي در نوجوانان
دلا‌يل مدگرايي در نوجوانان
آسیب های روانی اینترنت
اعتیاد ‌از‌ نوعی ‌دیگر ، آسیب شناسی موبایل
روان شناسی چت و کاربران چت روم ها
فرار تكنولوژيك دانش آموزان از چنگ تعليم و تربيت ،
آسیب شناسی و روان شناسی چت و کاربران چت روم ها
دلیل گرایش به چت ‌روم چیست؟
دلایل گرایش جوانان به "چت روم"
دوستیهای دخترو پسر در اینترنت(چت) چه عواقبی و علت
گرایش جوانان به چت
آسیب های روانی اینترنت
توصیه هایی مفید به والدین جهت استفاده احتمالی فرزن
بيشتر معتادان به موبايل از اعتماد به نفس پاييني بر
بيشتر معتادان به موبايل از اعتماد به نفس پاييني بر
شبکه فارسی‌وان ؛ استحکام خانواده را تهدید می‌کند
آسیب های جدی بلوتوث ، پیامک و فیلم های مبتذل بر ن
علل چت
علل چت
روانشناسي رنگ زرد
روان شناسي رنگ ها
روانشناسي مدل مو (زنان و مردان)
روانشناسي رنگ آبي
روانشناسي رنگ‌هاي سبز، نارنجي، آبي، قرمز و زرد
روانشناسي رنگ‌هاي سبز، نارنجي، آبي، قرمز و زرد
روانشناسي رنگ‌هاي سبز، نارنجي، آبي، قرمز و زرد
روانشناسي رنگ‌هاي سبز، نارنجي، آبي، قرمز و زرد
روانشناسي رنگها را بدانيم
روانشناسي رنگها در طراحي وب
روانشناسي رنگ چشم‌ها
روانشناسي رنگ ها
تعريف رنگ
ويژگي هاي دوران نوجواني
نقدي بر روش هاي تربيتي سختگيرانه و مقتدرانه ( قسمت
دوست نوجوان خود باشيم
نوجوانان تنها
روان شناسي نوجواني
کودکي که به نوجواني گستاخ تبديل مي شود
کودکي که به نوجواني گستاخ تبديل مي شود
بهداشت رواني دوران بلوغ
کنکوري ها... دريا دلي ها، چه شد؟!!...
هدفمند حرکت کنيد
تو مي تواني اگر بخواهي!
تو مي تواني اگر بخواهي!
دوست مناسب براي فرزند شما
روز جواني يا روز جوان
نوجواني : هويت و هدف خود را دريابيم
چگونه استرس و افسردگي جوانان را کاهش دهيم؟
براي پرهيز از خشونت ، به نوجوانان مهارت هاي زندگي
قدر دوران نوجواني را بدانيد
با اين همه ، فرزند نوجوانتان شما را دوست دارد!
چگونگي انتقاد از نوجوانان
پدر و مادر و نوجوانان: در مقابل هم، يا در کنار هم؟
تولد دوم در زندگي
پسران شتابزده
مرگ تدريجي در جوانان
آموزش جنسي، چگونه؟
فروشگاه با بيش از 100000 هزار کالا کليک کن ببين
اگر در محيط کارتان دچار استرس هستيد به اين نکات عم
دارويي براي شادي وجود دارد؟
شادي،ايمني بدن را تقويت مي ‌کند
کنترل عصبانيت - آشنايي با انواع عصبانيت
آيا عصبانيت و خشم تعريفى مشخص دارد؟
عصبانيت و راههاي مقابله با آن
عصبانيت
جنون ،شکل پيشرفته عصبانيت است ،هراس بي جهت م
عصبانيت و راه هاي مقابله با آن
براي آنان که مي خواهند شکست را بشکنند
تو مي تواني اگر بخواهي!
تو مي تواني اگر بخواهي!
دوست مناسب براي فرزند شما
براي پرهيز از خشونت ، به نوجوانان مهارت هاي زندگي
چگونه استرس و افسردگي جوانان را کاهش دهيم؟
روز جواني يا روز جوان
روز جواني يا روز جوان
با اين همه ، فرزند نوجوانتان شما را دوست دارد!
چگونگي انتقاد از نوجوانان
پدر و مادر و نوجوانان:
چگونه‌ با نوجوانان‌ سلطه‌ طلب‌ روبرو شويم‌؟
پول توجيبي
بازديد : 149 مرتبه
تاريخ : چهارشنبه 23 فروردين 1391

بهداشت و تنظيم خانواده
کتاب‌ بهداشت‌ و تنظيم‌ خانواده‌ مجموعهِ‌ چهار گفتار از آيت‌ الله‌ شهيد دکتر بهشتى‌ است‌ که‌ در بهار سال1351‌ در جلسات‌ انجمن‌ اسلامى‌ پزشکان‌ با عنوان‌ «بهداشت‌ و تنظيم‌ خانواده‌ از نظر اسلام» ايراد شده‌ است. سابقهِ‌ طرح‌ بحث‌ به‌ اندکى‌ پيش‌ از آن‌ جلسات‌ بازمى‌گردد. در اوايل‌ دههِ‌ پنجاه‌ سازمان‌ بهداشت‌ جهانى‌ تصميم‌ گرفت‌ کنفرانسى‌ را در رباط، پايتخت‌ کشور مراکش، برگزار کند و ديدگاه‌ انديشمندان‌ مسلمان‌ را در زمينهِ‌ تنظيم‌ خانواده‌ به‌ دست‌ آورد. بدين‌ منظور از صاحب‌نظران 22‌ کشور مسلمان‌ دعوت‌ کرد تا مقالاتى‌ در اين‌ زمينه‌ ارائه‌ دهند. در ميان‌ دانشمندان‌ شيعى‌ از دکتر بهشتى‌ نيز خواسته‌ شد تا به‌ يکى‌ از موضوعات‌ مورد بحث‌ کنفرانس‌ بپردازد. ايشان‌ موضوع‌ نازا کردن‌ و سقط‌ جنين‌ را در فقه‌ اسلامى‌ و بويژه‌ فقه‌ شيعه‌ انتخاب‌ کرد و مورد بحث‌ و بررسى‌ قرار داد و صورت‌ مکتوب‌ آن‌ را با عنوان: «حکم‌ الاجهاض‌ و التعقيم‌ فى‌ الشريعهِ‌ الاسلاميهِ» ارسال‌ کرد. ايشان‌ معتقد بود که‌ بحث‌ پيشگيرى‌ تا حد مطلوبى‌ مورد توجه‌ قرار گرفته‌ و در ميان‌ فقهاى‌ اسلامى‌ تحت‌ عنوان‌ عزل‌ از آن‌ بحث‌ شده‌ است، اما بحث‌ نازا کردن‌ و سقط‌ جنين‌ نيازمند بررسى‌ جدى‌ترى‌ است، لذا اين‌ بحث‌ را ادامه‌ داد. پس‌ از آن‌ فرصتى‌ فراهم‌ شد تا ايشان‌ بتواند در داخل‌ ايران، در محفلى‌ علمي، زاويه‌هاى‌ مختلف‌ اين‌ بحث‌ را بکاود؛ در جمعى‌ که‌ از زبده‌ترين‌ محققان‌ کشور با تخصصهاى‌ مختلف‌ در آن‌ حضور داشتند. حاصل‌ اين‌ بحثها نوارهايى‌ بود که‌ پياده‌ شده‌ و به‌ صورت‌ کتاب‌ درآمده‌ است. بى‌گمان‌ بحث‌ تنظيم‌ خانواده‌ متضمن‌ تأکيد بر رعايت‌ مصالح‌ خانواده‌ و پيش‌بينى‌ مشکلات‌ کثرت‌ عائله‌ از جنبه‌هاى‌ اقتصادي، تربيتى‌ و اجتماعى‌ است. دانش‌ بهداشت‌ و تنظيم‌ خانواده‌ براى‌ توالد و تناسل، رعايت‌ فاصله‌ ميان‌ زايمانها، و درمان‌ کودک‌ و مادر، نظمى‌ را پيشنهاد مى‌کند و معتقد است‌ براى‌ هر خانواده‌ رعايت‌ تناسب‌ معيشت‌ با تعداد عائله‌ ضرورى‌ است. مهمترين‌ فراز بحث‌ دکتر بهشتي، که‌ در عين‌ حال‌ طولانى‌ترين‌ قسمت‌ را تشکيل‌ مى‌دهد، بحث‌ سقط‌ جنين‌ است؛ زيرا از نظر اکثر متفکران‌ و انديشمندان‌ مسلمان، و همچنين‌ صاحب‌نظرانى‌ که‌ در اين‌ بحث‌ علمى‌ حضور داشته‌اند، تنظيم‌ خانواده‌ و روشهاى‌ پيشگيرى‌ چون‌ عزل‌ و مانند آن‌ بدون‌ اشکال‌ است، اما نسبت‌ به‌ سقط‌ جنين‌ بحث‌ و ترديد وجود دارد. مهمترين‌ نگرانى‌ در نظر اين‌ گروه‌ شائبه‌ قتل‌ نفس‌ است. براى‌ همين‌ است‌ که‌ دکتر بهشتى‌ تلاش‌ مى‌کند تا توضيح‌ دهد طبق‌ مبانى‌ فقهي، جنين‌ پيش‌ از چهار ماهگى‌ موجود انسانى‌ نيست، لذا سقط‌ جنين‌ در چنين‌ حالتى‌ قتل‌ نفس‌ نيست. مهمترين‌ دليل‌ ايشان‌ در اين‌ زمينه‌ رواياتى‌ است‌ که‌ در بخش‌ ديات‌ آمده‌ و جنين‌ را پيش‌ از نفخهِ‌ روح، انسان‌ تلقى‌ نمى‌کند و ديهِ‌ کامل‌ براى‌ آن‌ قائل‌ نيست. ايشان‌ خود را در اين‌ ميدان‌ تنها نمى‌انگارد و به‌ آراى کسانى‌ چون‌ محقق‌ حلى‌ در شرايع‌ الاسلام‌ و نجفى‌ در جواهر الکلام‌ استشهاد، و گاه‌ استناد، مى‌کند. يکى‌ از نکات‌ جالب‌ توجه‌ و خواندنى‌ اين‌ کتاب‌ مباحث‌ و نقدهايى‌ است‌ که‌ از سوى‌ انديشمندانى‌ همچون‌ استاد شهيد آيت‌ الله‌ مرتضى‌ مطهرى‌ و علامه‌ فقيد آيت‌ الله‌ محمد تقى‌ جعفرى‌ و شادروان‌ دکتر کاظم‌ سامى‌ طرح‌ مى‌شود، که‌ به‌ نوبهِ‌ خود بر ارزش‌ کتاب‌ حاضر مى‌افزايد. گرچه‌ قالب‌ بحثهاى‌ موجود در اين‌ کتاب‌ به‌ شکل‌ سخنرانى‌ است، اما آن‌ بحثها چنان‌ با طراوت، در محيطى‌ باز و با سعهِ‌ صدر طرح‌ شده‌ که‌ جلسات‌ را به‌ ميزگردى‌ گرم‌ و گيرا تبديل‌ کرده‌ است. استاد مطهرى‌ با تنظيم‌ خانواده‌ و ضرورتهاى‌ آن‌ با دکتر بهشتى‌ همراهى‌ مى‌کند و قبول‌ دارد که‌ پيش‌ از انعقاد نطفه‌ همه‌ کار براى‌ مانع‌ شدن‌ آن‌ مى‌توان‌ انجام‌ داد، اما اعتقاد دارد عمل‌ سقط‌ جنين‌ خالى‌ از اشکال‌ نيست. سپس‌ استاد جعفرى‌ به‌ ميدان‌ مى‌آيد. نکتهِ‌ مهم‌ ايشان‌ در نقد سخنان‌ دکتر بهشتى‌ اين‌ است‌ که‌ از همان‌ زاويهِ‌ روايتى‌ و فقهى‌ به‌ نقد نظريهِ‌ حليت‌ سقط‌ جنين‌ مى‌پردازد. استاد جعفري، برخلاف‌ استاد مطهري، براى‌ استنباط‌ حکم‌ حرمت‌ به‌ استشمام‌ فقها (نه‌ استحسان، که‌ دکتر بهشتى‌ نسبت‌ به‌ آن‌ اشکال‌ دارد) استناد مى‌کند؛ يعنى‌ فضا و جو فقها را حول‌ دو روايت‌ مورد بررسى‌ قرار مى‌دهد و مى‌خواهد استنباط‌ کند که‌ اين‌ عمل‌ نه‌ تنها کفاره‌ و ديه‌ دارد، بلکه‌ حرمت‌ هم‌ دارد؛ آنگاه‌ از تعبير «جنايت» در اسقاط‌ جنين‌ در کلمات‌ فقها براى‌ دليل‌ حرمت‌ سود مى‌جويد. دکتر بهشتى‌ به‌ اشکالات‌ و شبهات‌ پاسخ‌ مى‌دهد و با متانت‌ هميشگى‌ اصول‌ و مبانى‌ خود را يادآور مى‌شود. در آغاز تأکيد مى‌کند اين‌ اشکالات‌ به‌ نظريهِ‌ ايشان‌ آسيبى‌ نمى‌رساند و سقط‌ جنين‌ پيش‌ از ولوج‌ روح، قتل‌ انسان‌ به‌ حساب‌ نمى‌آيد و اگر ميان‌ زن‌ و مرد توافق‌ حاصل‌ شد حرمت‌ ندارد. اما با اين‌ همه‌ يادآور مى‌شود که‌ مطالبش‌ فتوا نيست‌ و اين‌ بحثها جنبهِ‌ راهبرد عملى‌ ندارد، و مى‌افزايد که‌ بايد روى‌ اين‌ مسئله‌ بيش‌ از اين‌ مطالعه‌ و بررسى‌ کرد تا بتوانيم‌ وضع‌ خودمان‌ را در برابر اين‌ ادله‌ مشخص‌ کنيم، و از ياد نبريم‌ که‌ گرايش‌ به‌ احتياط‌ امرى‌ است‌ و بحث‌ علمى‌ و تحقيق، مسئله‌ ديگرى‌ است. به‌ منظور تکميل‌ ديدگاهها، در کنار سخنان‌ دکتر بهشتى‌ نقطه‌ نظرات‌ ديگر حاضران‌ و سخنرانان‌ در آن‌ جلسات‌ را نيز در اين‌ کتاب‌ آمده‌ است، به‌ گونه‌اى‌ که‌ خوانندگان‌ با مطالعهِ‌ اين‌ اثر با ديدگاههاى‌ مختلفى‌ در مورد کنترل‌ جمعيت‌ مواجه‌ خواهند شد که‌ صاحبان‌ آنها سعى‌ داشته‌اند هر يک‌ را به‌ انديشهِ‌ دينى‌ مستند يا منسوب‌ سازند. همچنين، جهت‌ استفادهِ‌ بيشتر، مقالهِ‌ ارسالى‌ دکتر بهشتى‌ به‌ کنگرهِ‌ «الاسلام‌ و تنظيم‌ الاسرهِ» که‌ به‌ زبان‌ عربى‌ نگارش‌ يافته‌ و تقريبا‌ً همين‌ محتوا را به‌ زبانى‌ فنى‌ بيان‌ کرده، به‌ همراه‌ ترجمهِ‌ آن‌ پيوست‌ کتاب‌ حاضر شده‌ است. افزون‌ بر موضوعات‌ مطرح‌ شده،— مانند ضرورت‌ کنترل‌ مواليد در جامعهِ‌ اسلامي، استفاده‌ از عوامل‌ پيشگيرى‌ از نظر اسلام، مسئله‌ تعقيم‌ و نازا کردن‌ طبى‌ زن‌ و مرد از نظر اسلام‌ و سقط‌ جنين‌ در مراحل‌ گوناگون‌ رشد آن‌ از نظر اسلام،— شيوهِ‌ استدلال‌ و استنباط‌ فقهى‌ دکتر بهشتى‌ در برخورد با مسائل‌ روز، جايگاه‌ نظرات‌ کارشناسى‌ در آن، دقت‌ نظر و موشکافى‌ مطالب‌ از سوى‌ شرکت‌ کنندگان‌ در بحث‌ نيز در خور تأمل‌ بسيار است. افزون‌ بر اين، انتشار اين‌ گونه‌ مباحث‌ مى‌تواند به‌ لحاظ‌ تاريخى‌ نيز مفيد باشد، چرا که‌ نمايانگر بستر فکرى‌ نهضت‌ مردم‌ مسلمان‌ اين‌ مرز و بوم‌ است‌ که‌ به‌ انقلاب‌ شکوهمند سال1357‌ انجاميد، و نيز حاکى‌ از بضاعت‌ فرهنگى‌ آن‌ است.

روزنامه رسالت

بازديد : 289 مرتبه
تاريخ : چهارشنبه 23 فروردين 1391

بهداشت ازدواج

محدوده سني مناسب براي ازدواج :
محدوده سني مناسب براي بارداري 18 تا 35 سال و مناسب ترين زمان 20 تا 30 سالگي است . ازدواج زود هنگام و تجربه اولين بارداري در سنين رشد ( پيش از 18 سالگي )موجب از دست رفتن ذخاير مغذي بدن , كاهش رشد در مادر جوان افزايش آسيب پذيري وي در برابر كمبود تغذيه اي و مشكلات بسيار ميشود . از سوي ديگر بارداري پس از 35 سالگي نيز خطرات مشكلات فراواني را به همراه دارد.در ادامه به نكاتي در اين مورد مي پردازيم .

بارداري در سنين نوجواني ( زير 18 سال ) :
نوجواني دوران گذار از كودكي به سمت بزرگسالي است و در اين دوران حساس كودك به تدريج خصوصيات خود را از دست مي دهد و به سمت بزرگسالي تغيير شخصيت مي يابد .بارداري نيز از دوره هاي بحراني است كه فرد با تصوير نسبتاّ مشخصي از خويش به سمت تصوير اجتماعي تر (مادر) تغيير هويت مي دهد .دختري كه در سنين نوجواني ازدواج مي كند مجبور است همزمان با دو بحران رشد و پختگي شخصيت دست و پنجه نرم كند كه نتيجه رضايت بخش نيز كمتر حاصل مي شود .رشد ناكامل دردوران نوجواني , رها كردن تحصيل , تعداد زياد فرزندان , خانواده ناپايدار, نياز حمايت بيشتر اطرافيان و جامعه و فزندان ناسالم مسائلي است كه او با آنها روبه رو است . در سنين نوجواني حاملگي نسبت به سنين بالاتر اغلب بدون برنامه قبلي و نا خواسته است . بارداري در اين سنين تاثير منفي بر وضعيت فيزيكي , اجتماعي و اقتصادي دختر نوجوان دارد , ضمن اينكه او صاحب فرزندي آسيب پذير مي شود . دختر نوجوان در اين سن از خويش يك تصوير شخصي ضعيف دارد , هويت او ناكامل است و هنوز هم مهارتهاي لازم براي شكل دادن به هويت كودك خويش را نيافته است و اين كودك- مادر در برخورد با برآوردن نيازهاي فرزند خويش هنوز كاملاّ مجهزآماده نشده است.بارداري در سنين نوجواني با افزايش خطرات مامايي و عوارض ناشي اجتماعي همراه است . خطرات و عوارض مامايي در اين سنين دو برابر سنين بالاتر است .
كم خوني , فشار خون حاملگي (PI H), مرگ جنين , بيماريهاي مقاربتي (STD) و زايمان زودرس از جمله اين عوارض است . بخصوص خطر فشار خون حاملگي , اگر بارداري 24 ماه بعد از شروع عادت ماهيانه اتفاق افتد بسيار است .در دختران زير 25 سال احتمال عدم تناسب ميان سر جنين و لگن مادر به علت رشد ناكافي لگن ,بسيار بيشتر است و اين امر منجر به شيوع بيشتر سزارين در اين سنين مي شود كه خود عوارض و خطرات فراواني براي مادر به همراه دارد .در اينگونه مادران زايمانهاي غير طبيعي مثل زايمان طولاني و يا زايمان فوق العاده سريع بيشتر است كه هر دو مي تواند منجر به عوارض جبران ناپذير زيادي در نوزاد گردد . زنان نوجوان بعد از زايمان بيش از ديگران دچار خونريزي و عفونت مي شوند .
نوجواني دوران افزايش نيازهاي تغذيه اي بدن مي شود و حتي ذخاير غذايي قبلي را نيز به سرعت مصرف مي كند. تغذيه ناكافي در اين سنين و عدم بر آورده شدن نياز تغذيه اي بدن در دوران رشد همراه با حاملگي و عدم آگاهي كامل نسبت به تغذيه خويش , منجر به زايمان نوزاد با وزن كم مي شود و اين امر نيز افزايش مرگ و ميردوران نوزادي و نيز عقب ماندگي ها, معلوليت ها ي سيستم عصبي و اختلالات رشدي را به همراه دارد.معمولاّ در زنان باردار نوجوان حتي در صورت كفايت انرژي وارد شده به بدن ,كلسيم , آهن و ويتامينهاي A وC كافي نيست و آنها از كمبود اين مواد رنج مي برند .
بارداري در سنين پايين مي تواند اختلالاتي را در مادر ايجاد كند, از جمله مسموميت حاملگي , خونريزي در سه ماهه اول و سوم بارداري , كم خوني و مشكلات بارداري و زايمان .
به طور كلي بارداري در سنين پايين موجب مي شود كه ميزان مرگ ومير مادران دو و نيم برابر نسبت به حاملگي در سنين 20 تا 24 سالگي افزايش مي يابد . از طرفي كودكان اين مادران عمدتاّ نارس و كم وزن هستند وامكان مرگ آنان در سال اول زندگي بيشتر است . همچنين احتمال به دنيا آوردن نوزاد با وزن بسيار كم ( كمتر از 1500 گرم ) توسط مادران زير 18 سال , نسبت به كل جمعيت در سنين باروري تقريباّ دو برابر است.

بارداري در سنين بالاي 35 سال :
به دليل اينكه شيوع اكثر بيماريهاي مزمن با بالا رفتن سن افزايش مي يابد .ميزان عوارض بارداري نيز در خانمهاي مسن بيشتر است .افزايش سن عامل خطر ساز مهمتري براي بروز عوارض در حين زايمان است تا تعداد فرزنداني كه خانم باردار به دنيا آورده است .عوارض بيماري قند و فشار خون ناشي از بارداري در خانمهاي بالاي 35 سال در مقايسه با آنان كه در سنين ايده آل 20 تا 25 سال باردار شده اند بيشتر ديده مي شود .احتمال وقوع بيماريهايي شامل اختلالات قلبي و عروقي, بافت همبند, كليوي و ريوي با افزايش سن خانم باردار افزايش مي يابد .امكان خونريزي ناشي از جدا شدن زودرس جفت و جفت سر راهي در خانمهاي بالاي 35 سال بيشتر است.احتمال زايمان طولاني و سزارين نيز در اين زنان بيشتر است .ميزان مرگ در مادران باردار مسن بيشتر است .در تحقيقي در آمريكا مشاهده شده كه ميزان مرگ در مادران 35 تا 39 ساله نسبت به مادران 20 تا 34 ساله نزديك به چهار برابر بيشتر است .
بارداري خارج از رحم يكي از علل مرگ مادران است كه با بالا رفتن سن مادر شيوع آن افزايش مي يابد.احتمال عوارضي براي جنين و نوزاد سقط خود به خود ,سقط انتخابي , مرده زايي ,ناهنجاريهاي مادر زادي و تولد نوزاد كم وزن ( ميزان به دنيا آوردن نوزاد كم وزن در زنان بالاي 35 سال حدود دوبرابر زنان جوانتر است) با افزايش سن مادر بيشتر مي شود .احتمال داشتن نوزاد با جثه درشت كه امكان زايمان سخت را افزايش مي دهد ,در مادران بالاي 35 سال بيشتر است , شيوع تولد نوزاد با وزن بالاي 4 كيلوگرم در زنان بالاي چهل سال ,دو برابر شيوع آن در جمعيت عمومي زنان باردار است .ميزان مرگ نوزاد در سال اول زندگي ,بعد از 35 سالگي مادر بتدريج افزايش مي يابد .زايايي با افزايش سن كاهش مي يابد .وجود ناهنجاريهاي كروموزومي در نوزادان متولد شده از مادران 45 سال به بالا پنج درصد بيشتر است .

عوارض بارداري براي مادر و جنين در زنان چندزا :
خانم چندزا خانمي است كه پنج بار يا بيشتر زايمان كرده باشد .و حداقل وزن نوزاد او 50 گرم است .در اينگونه زنان فشار خون بالا ,جدا شدن زودرس جفت ,نماي غيرطبيعي جنين, سزارين و خونريزي بعد از زايمان بسيار ديده مي شود كه همه اينها منجر به افزايش ميزان مرگ مادران مي شود .بيماريهايي نظير بيماري قند و فشار خون بالا در اينگونه زنان چند برابر است .مشكلات مامايي در زنان چندزا بيشتر است زيرا رحم حاوي عضله كمتر و بافت همبندي بيشتر است كه هر دو منجر به شل شدن رحم بعد از زايمان و نماي غيرطبيعي جنين در رحم مي شود .امكان حاملگي چندقلو در زنان چندزا دوونيم برابر حاملگي در زنان ديگر است .
خطر پاره شدن رحم در اثر زايمان كه يكي از مهمترين عوارض حاملگي و عامل مرگ و مير فراوان است در اين گروه از خانمها 20 برابر زنان با تعداد زايمان كمتر است .

واكسيناسيون زمان ازدواج :
كزاز : كزاز بيماري عفوني بسيار خطرناكي است كه به خصوص در نوزادان به مرگ مي انجامد .اگر خانمي با تزريق به موقع واكسن كزاز نسبت به اين بيماري مصونيت داشته باشد نوزاد وي نيز بعد از تولد تا 45 روز در برابر اين بيماري مصون خواهد بود .براي ايمني كامل هر فرد بايد يك دوره كامل واكسن كزاز تزريق كند .تزريق واكسن كزاز در دوران كودكي پنج نوبت است به فواصل يك ماهه ,شش ماهه, يك ساله و يك ساله دوم و بعد هر ده سال يكبار براي يادآوري .
در صورتي كه كارت واكسن دوران كودكي فرد نشان دهنده تزريق كامل اين واكسنها باشد , يا فرد به انجام واكسيناسيون كاملاً اطمينان داشته باشد , تزريق يادآور هر ده سال يكبار كافي است . برنامه بهداشتي كشور,تزريق واكسن كزاز در مادران باردار در شش ماهگي و يك بار در هفت سالگي كافي است .
سرخجه : معمولاً سرخجه يك بيماري خفيف با علائمي شبيه به سرماخوردگي ساده است و يا اصلاً علامتي ايجاد نمي كند كه بيشتر در بچه ها و گاهي در بزرگسالان اتفاق مي افتد .خوشبختانه بسياري از افراد در دوران كودكي به اين بيماري مبتلا شده اند و در مقابل آن ايمني پيدا كرده اند .زيرا هر فرد فقط يك بار در زندگي به اين بيماري مبتلا مي شود .اما اگر خانمي در دوران بارداري خصوصاً در ماههاي اول به اين بيماري مبتلا شود خطرات و عوارض جدي براي جنين او بوجود خواهد آمد .از جمله نابينايي, ناشنوايي, بيماريهاي قلبي و ريوي و حتي مرگ .بنابراين توصيه مي شود پيش از تصميم براي بارداري واكسن سرخجه زده شود .با انجام آزمايش مي توان فهميد كه آيا خانمي بر عليه سرخجه ايمني لازم را كسب كرده است يا خير و در صورتي كه ايمني لازم را نداشت بايد به واكسيناسيون اقدام كرد .نكته بسيار مهم اين است كه هنگام زدن واكسن سرخجه , خانم بايد مطمئن باشد كه حامله نيست ضمن اينكه تا سه ماه بعد از زدن واكسن نيز نبايد حامله شود .
تزريق واكسن سرخجه در دوران بارداري ممنوع است و به خانم باردار توصيه مي شود از تماس با بيماران مبتلا به سرخجه اكيداً خودداري كند ,حتي اگر خانمي قصد باردار شدن داشته باشد لازم است از افراد مبتلا به اين بيماري دوري كند .
هپاتيت : گروههاي پرخطر براي ايمن سازي بر عليه هپاتيت ب ,عبارتند از دانشجويان گروه پزشكي ,جراحان,پزشكان ,پرستاران,ماماها,دندانپزشكان,كمك دندانپزشكان, بيماران تحت دياليز,كارشناسان و تكنسين هاي آزمايشگاهي تشخيص پزشكي ,پرسنل موسسات نگهداري كودكان عقب افتاده و خانه سالمندان ,دريافت كنندگان محصولات خوني,و خانواده افراد مبتلا .
برنامه تزريق واكسن هپاتيت به اين ترتيب است :
نوبت اول _ در اولين مراجعه
نوبت دوم _ يك ماه بعد از نوبت اول
نوبت سوم _ شش ماه بعد از نوبت او ل
با انجام آزمايش مي توان فهميد كه آيا خانمي ايمني لازم را كسب كرده است يا خير .

مشاوره ژنتيك :
از اصلي ترين اهداف مشاوره ژنتيك مشخص كردن خطر وقوع يا تكرار يك بيماري ارثي در هر بارداري است .تمام افرادي كه هر يك از شرايط زير را در خود يا اجداد خود دارند پيش از تصميم به ازدواج و بچه دارشدن بايد تحت مشاوره ژنتيك قرار گيرند .
_ ازدواجهاي فاميلي
_ حاملگي در سنين 35 سال به بالا
_ نقايص مادرزادي
_ عقب ماندگي ذهني يا تاخير در رشد
_ كوتاهي بيش از حد قد و ساير اختلالات رشدي
_ نازايي يا سقطهاي مكرر در زنان و عقيمي در مردان
_ ناتوانيهاي جسماني كه در هنگام بلوغ شروع شده اند

وحيد دستجردي، مرضيه
نشريه سروش بانوان، شماره 6، دي 1379

ارسال توسط محمد |دسته:تنظيم خانواده,| امتياز : 4 | 1 2 3 4 5 6|بهداشت,ازدواج, بهداشت ازدواج,
مطالب پر بازديد
آخرين مطالب
صفحه قبل 1 2 صفحه بعد